ممکن است شما و دوستتان هر دو بگویید «پوستم جوش می‌زند»، اما یکی چند برجستگی ریز زیرپوستی داشته باشد و دیگری جوشهای عمیق و دردناک. طبیعی است که یک نسخه برای هر دو مناسب نباشد. انتخاب درمان از شناخت نوع ضایعه، شدت التهاب و احتمال باقی‌ماندن اسکار شروع می‌شود.
جوش زیرپوستی همیشه یک معنی ندارد
برجستگی‌های کوچک و کم‌التهاب ممکن است کومدون بسته باشند؛ منافذی که با چربی و سلول‌های پوست بسته شده‌اند. سرسیاه‌ها هم در همین گروه‌اند و رنگشان به معنی کثیفی پوست نیست. در مقابل، توده‌ای که عمقی و دردناک است می‌تواند ضایعه التهابی باشد و ارزیابی دیگری بخواهد.
برای فهمیدن تفاوت، جوش را فشار ندهید. محل، تعداد، درد و مدت ماندن آن را یادداشت کنید. در اشتباهات رایج مراقبت از پوست جوش‌دار توضیح داده‌ایم چرا دستکاری و شست‌وشوی خشن می‌توانند دردسر را بیشتر کنند.
جوشهای قرمز، چرکی و عمیق
پاپول‌ها برجستگی‌های ملتهب‌اند و پوستول‌ها نوک چرکی دارند. ضایعات عمقی‌تر مثل ندول‌ها ممکن است دردناک باشند و احتمال اسکار بیشتری داشته باشند. اگر هر هفته چنین جوش‌هایی اضافه می‌شود، صرفاً منتظر اثر یک شوینده جدید نمانید.
آیا جوش چانه حتماً هورمونی است؟
محل جوش به‌تنهایی تشخیص نمی‌دهد. تکرار جوش‌ها همراه با چرخه قاعدگی، نامنظمی قاعدگی یا موهای زائد می‌تواند در ارزیابی مهم باشد. لازم نیست همه افراد آزمایش هورمونی یکسان بدهند؛ شرح حال و معاینه مشخص می‌کند بررسی بیشتر چه زمانی مفید است.
داروهای موضعی چه نقشی دارند؟
بنزوئیل پراکساید و رتینوئیدهای موضعی از درمان‌های رایج آکنه‌اند. رتینوئیدها به کاهش بسته‌شدن منافذ کمک می‌کنند و بنزوئیل پراکساید در کنترل التهاب و باکتری مرتبط با آکنه نقش دارد. پزشک ممکن است بر اساس نیاز از ترکیب درمان‌ها استفاده کند. آزلائیک اسید هم برای برخی افراد، از جمله در حضور لک پس از التهاب، قابل بررسی است.
خشکی و تحریک می‌تواند ادامه درمان را دشوار کند. نحوه شروع، دفعات استفاده و همراهی با مرطوب‌کننده را روشن کنید. رتینوئیدهای موضعی در بارداری مناسب نیستند. بنزوئیل پراکساید نیز ممکن است رنگ پارچه را ببرد؛ این نکته ساده را هنگام استفاده از حوله و روبالشی در نظر داشته باشید.
چه زمانی درمان خوراکی مطرح می‌شود؟
در آکنه گسترده، متوسط تا شدید یا مقاوم، ممکن است داروی خوراکی لازم شود. آنتی‌بیوتیک قرار نیست برای همیشه ادامه پیدا کند و معمولاً با درمان موضعی مناسب همراه می‌شود تا خطر مقاومت میکروبی کمتر شود. درمان‌های هورمونی هم فقط برای افراد منتخب و با بررسی سابقه پزشکی مطرح‌اند.
ایزوترتینوئین می‌تواند برای آکنه شدید، اسکاردهنده یا مقاوم انتخاب شود، اما به پایش نیاز دارد و در بارداری ممنوع است. درباره داروهای دیگر، احتمال بارداری و عوارض احتمالی باید پیش از شروع صحبت شود. نسخه فرد دیگری مبنای انتخاب این دارو نیست.
برای نتیجه چقدر فرصت بدهیم؟
در بسیاری از برنامه‌ها، بهبود طی چند هفته آغاز می‌شود و ارزیابی درمان اولیه حدود ۱۲ هفته انجام می‌گیرد. این زمان به معنی ادامه بی‌چون‌وچرای دارویی که عارضه شدید داده نیست. از ابتدا بدانید چه علائمی را زودتر گزارش کنید و چه زمانی برای بررسی پاسخ مراجعه کنید.
بعد از کمترشدن جوش‌ها، برنامه بعدی را هم مشخص کنید. مراقبت بعد از درمان جوش درباره ادامه روتین و درمان نگهدارنده توضیح می‌دهد.
لیزر و میکرونیدلینگ چه زمانی مطرح‌اند؟
درمان جوش فعال با اصلاح اسکار یکسان نیست. برای بسیاری از اقدامات دستگاهی، شواهد درمان آکنه فعال محدودتر از داروهای استاندارد است. بهتر است ابتدا مشخص شود هدف شما کنترل جوش جدید است یا بهبود لکه و فرورفتگی قدیمی؛ بعد می‌توان درباره روش و زمان مناسب تصمیم گرفت.
پرسش‌های متداول
با خوب‌شدن ظاهر پوست، آنتی‌بیوتیک را ادامه بدهم؟
مدت مصرف باید مشخص باشد. آن را خودسرانه تمدید نکنید و درباره درمان نگهدارنده از پزشک بپرسید.
چه موقع برای معاینه اقدام کنم؟
جوشهای دردناک، ایجاد اسکار، پاسخ ناکافی به درمان یا تأثیر قابلتوجه بر زندگی روزمره نیاز به پیگیری دارند. برای اطلاعات مراجعه در میرداماد، راهنمای درمان آکنه در تهران را ببینید.
منابع و مطالعه بیشتر
این مقاله برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و برنامه درمان فردی را نمی‌گیرد.
برای هماهنگی مراجعه به مطب دکتر پریسا ابراهیمی در میرداماد تهران، نشانی و راه‌های تماس مطب را ببینید.